بر اساس معلومات بهدستآمده، عبدالستار حسینی، عظیم محسنی و حکمتالله بارکزی از جبههٔ آزادی جدا شده و تشکیلات جدیدی را تحت نام جبههٔ آزادی افغانستان اعلام کردهاند. آنان میگویند که این جدایی به معنای دشمنی با همکاران پیشین نیست و میخواهند روابط نیک و احترام متقابل خود را حفظ کنند؛ اما آنچه این اقدام آشکار ساخت، وجود اختلافات و شکافهای عمیق در جریان پنجسالهٔ گذشته است.
این رویداد در حالی رخ داده است که در جریان یک سال گذشته، جبهههایی که مخالفان با ناز و افتخار از آنها یاد میکردند، گرفتار انشعابهای گوناگون و رسوایی شدهاند. این شکافها، جداییها و جداشدن اعضای مهم از هستهٔ مرکزی یک جبهه را نمیتوان تنها یک رویداد عادی دانست؛ بلکه این رویداد واقعیت وضعیت درونی مخالفان را آشکار کرد و تمام پیشبینیها دربارهٔ آنان را به واقعیت تبدیل ساخت.
مشکل اصلی جبهات در کجاست؟ روشن است که بحث بر عوامل عمده متمرکز است. انحصار قدرت در جبههها، اختلاف بر سر منابع مالی و روابط خارجی، و تلاش برای برتریطلبی بر یکدیگر، از عوامل عمده به شمار میروند. اینها مسائلی در داخل هر جبهه یا گروهاند که به آنان آسیب جدی زده و به عوامل بازدارنده تبدیل شدهاند. نداشتن اجندای مشترک نیز در مجموع یک بحث مهم است؛ اما داشتن موضع قاطع سیاسی و نظامی حکومت افغانستان در برابر جبههها نیز برای آنان به یک دردسر اساسی تبدیل شده است.
آشکارترین مشکل در داخل جبههها، انحصار قدرت است. هنگامی که حلقهٔ اصلی یک گروه از خانوادهٔ رهبر آن گروه تشکیل شود، روند تصمیمگیری از اعضای عادی دیگر پنهان میماند و همین امر باعث نارضایتی آنان میشود. انشعاب در جبههٔ آزادی نیز از همین نوع است؛ زیرا یاسین ضیا از جبهه یک گروه خانوادگی ساخته و تنها برای منافع شخصی آنان کار میکند.
یکی دیگر از مشکلات مهم جبههها، منابع مالی است. هرگاه جبههها به کمکهای خارجی یا به یک شبکهٔ مشخص وابسته باشند و برای اهداف آن شبکه کار کنند، چگونگی تقسیم پول و نظارت بر هزینهها خود به نقطهٔ اختلاف تبدیل میشود. اینکه چه کسی بودجه را کنترل میکند، چه کسی با تمویلکنندگان در تماس است و چه کسی حساب هزینهها را ارائه میکند، همه شرایط مناسبی را برای انشعاب فراهم میسازد.
مشکل دیگر جبههها، روابط خارجی و همدستشدن با دشمنان کشور است. این یک دام بزرگ است؛ زیرا روابط خارجی جبههها اغلب با همان دشمنان کشور برقرار میشود؛ دشمنانی که خواستههای خصمانه دارند. هرگاه تمویلکننده خواستهای داشته باشد، گروه باید آن را عملی کند. در اینجا نیز یا اختلاف فکری میان گروهها بهوجود میآید و یا بر سر آنچه پس از انجام اقدامات و فعالیتها بهدست میآورند، اختلاف ایجاد میشود.
هنگامی که یک جبهه از منابع استخباراتی یا مالی خارجی تمویل شود، ماهیت، شرایط و پیامدهای این روابط به موضوع بحث میان اعضا تبدیل میگردد. فصل خواستههای نیابتی و استخباراتی بیگانگان نیز از همینجا آغاز میشود؛ در نتیجه، فرزندان مردم در آن به بهای اندک قربانی میشوند. نمونهٔ خوب آن، قربانیشدن فرزندان دیگران در نورستان بر اساس وعدههای خیالی بود. از یکسو چنین تصمیمی با رضایت تمام جبهه گرفته نشده است و از سوی دیگر، منفعت مالی این پروژه به جیب چند فرد خاص رفته است.
چنین وضعیتی راه را برای اساسیترین مشکل هموار میکند؛ مشکلی که همان منافع شخصی افراد است. هرکدام از آنان میخواهند منبع مالی دالری خود را داشته باشند، زیرا همهٔ آنان خائناند و تلاش میکنند پول بیشتری بهدست آورند و سهم کمتری به دیگران برسد. همین جمعآوری پول و شخصیسازی منافع، عامل اصلی بیاتفاقی آنان است. در چنین شرایطی، هر عضو گروه بهجای اعتماد به دیگران، به تردید؛ بهجای همکاری، به رقابت؛ و بهجای اتحاد، به انشعاب دامن میزند.
جبهه پوشالی آزادی و سایر جبههها نیز با تمامی این مشکلات روبهرو خواهند شد؛ زیرا طبیعی است که اختلاف در نهایت به انشعاب منتهی میشود و چنین گروههایی ناکام ثابت خواهند شد؛ گروههایی که هدفشان بهجای منافع ملی، منافع شخصی، انحصارطلبی و مخالفت نامشروع است.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.


