پس از آنکه نشست نمایندگان کشورهای همسایهٔ افغانستان در تهران برگزار شد و حکومت افغانستان آگاهانه ترجیح داد در آن اشتراک نورزد، مخالفان سیاسی با شتاب و هیاهو وارد میدان تحلیل و تفسیر شدند. این جریانها، طبق عادت همیشگی، با فضاسازی رسانهای کوشیدند چنین القا کنند که عدم حضور حکومت افغانستان در این گردهمایی، نشانهٔ ضعف دیپلماسی، سردرگمی سیاسی و گامنهادن کشور در مسیر انزوای سیاسی است.
آنان همچنان مدعی شدند که عدم اشتراک حکومت افغانستان در نشست کشورهای همسایه، بحرانهای مهاجرت، ناامنی، بنبست در تعاملات بینالمللی و فشار مشترک کشورهای همسایه بر افغانستان را تشدید خواهد کرد؛ تحلیلهایی که بیش از آنکه بر واقعیتهای میدانی استوار باشد، بازتاب طینت ناپاک، عقدههای پنهان و کینهٔ درونی شکستخوردگانی است که هنوز نتوانستهاند با واقعیتهای جدید افغانستان کنار بیایند.
مخالفان با تکرار روایتهای کلیشهای و تحلیلهای بریده از میدان واقعیت، میکوشند افکار عمومی را نسبت به جایگاه سیاسی افغانستان دچار تردید سازند و با سیاهنمایی هدفمند، مشروعیت تصمیمهای مستقل حکومت را زیر سؤال ببرند.
این در حالی است که سخنگوی وزارت امور خارجه افغانستان، حافظ تکل، از همان ابتدا در بیانیهای رسمی، موضع روشن و صریح حکومت را بیان کرد. وی تصریح نمود که افغانستان اصل گفتوگوهای منطقهای را رد نمیکند، اما شرکت در نشستهایی را که بدون هماهنگی قبلی، بدون حضور مستقیم افغانستان و بدون تعیین دستورکار از سوی دولت این کشور برگزار شود، در راستای منافع ملی نمیداند. این موضع، پاسخ قاطع به ادعای «انزوای سیاسی» و نشانهٔ دیپلماسی مبتنی بر عزت، استقلال و حاکمیت ملی است.
ذاکر جلالی، رئیس ریاست سوم سیاسی وزارت امور خارجه، نیز با نگاهی تحلیلی و واقعبینانه تأکید کرد که پیوند زدن عدم حضور در یک نشست مشخص به «انزوای سیاسی»، برداشتی سطحی، سادهانگارانه و بهدور از منطق دیپلماسی است. به گفتهٔ او، افغانستان در سطح دوجانبه و چندجانبه با کشورهای منطقه در تعامل مستمر قرار دارد و عدم اشتراک در یک نشست خاص، نه نشانهٔ انفعال، بلکه بیانگر رویکرد مستقل، انتخابگرانه و حسابشدهٔ کابل در دیپلماسی منطقهای میباشد.
بررسی مواضع وزیر امور خارجه ایران در جریان نشست تهران و بیانیهٔ رسمی وزارت خارجهٔ این کشور پس از پایان نشست نیز نشان میدهد که هدف این گردهمایی، اعمال فشار سیاسی بر حکومت افغانستان نبوده است. در این مواضع، بر تبادل نظر، درک واقعیتهای میدانی افغانستان و ضرورت تعامل منطقهای تأکید شده؛ امری که ادعای مخالفان دربارهٔ شکلگیری اجماع منطقهای علیه کابل را عملاً بیاساس و پوچ میسازد.
واقعیت این است که حکومت افغانستان امروز خود را کشوری مستقل، مقتدر و صاحباختیار میداند و با عدم اشتراک در این نشست، پیام روشنی به جهان و کشورهای منطقه فرستاد: هیچ کشوری حق ندارد بدون موافقت قبلی حکومت افغانستان و بدون تعیین محورهای گفتوگو از سوی آن، در مورد افغانستان نشست برگزار کند و تصمیم بگیرد. افغانستان کشوری دارای استقلال و حاکمیت است و هرگونه نشست دربارهٔ این کشور، بدون هماهنگی قبلی با دولت آن، مردود و غیرقابل قبول میباشد.
کشورها باید به حاکمیت افغانستان احترام بگذارند و به خود اجازه ندهند بهجای حکومت آن تصمیمسازی کنند؛ چرا که هر گفتوگویی دربارهٔ افغانستان، بدون نقش مستقیم دولت این کشور، گفتوگویی بیروح، بیاعتبار و بینتیجه خواهد بود.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.
