روند موسوم به «سبز» به رهبری امرالله صالح، یکی از چهرههای سیاسی شکستخوردهٔ جمهوریت، در تازهترین موضعگیری خود نشانههای آشکاری از عقبنشینی و سردرگمی را بروز داده است. صالح که پس از فرار از کشور، فعالیتهایش را به فضای مجازی و تبلیغات رسانهای علیه حکومت افغانستان معطوف ساخته بود، اکنون برخلاف ادعاهای پیشین، به موضعی تدافعی و محتاطانه سوق داده شده است.
در روزهای اخیر، اعلامیهای از سوی صفحههای رسمی روند سبز منتشر شد که در آن به همکاران و هواداران این جریان اطلاع داده شده است تا «به دلیل مشکلات تخنیکی، تا اطلاع ثانوی از برخی ایمیلآدرسها و گروههای واتساپ قبلی استفاده نکنند» و برای ارتباط، به آدرسهای جدید مراجعه نمایند. این تغییرات ناگهانی در شیوهٔ ارتباط، بیش از آنکه فنی به نظر برسد، بازتابی از فشار، محدودیت و کاهش ظرفیت عملیاتی این جریان است.
در ادامهٔ همین اعلامیه، امرالله صالح از هوادارانش خواسته است تا فعالیتهای خود را از «مسائل حاشیهای و بیاهمیت» بهسوی «اهداف اساسی و بنیادی دشمن» معطوف کنند و تصریح کرده است: «لطفاً ساختار رهبری، بنیادها و اهداف اساسی دشمن را هدف قرار دهید؛ در مسائل حاشیهای درگیر نشوید. این نه مشکلات را حل میکند و نه باعث تغییر میشود.»
این سخنان، هرچند در ظاهر رنگ و بوی بازنگری دارد، اما در واقع اعترافی ضمنی به ناکامیهای چندسالهٔ روند سبز محسوب میشود؛ جریانی که صالح آن را یک «واحد استخباراتی رسا و قدرتمند» معرفی میکرد، اما در چهار سال گذشته عملاً به تولید و پخش اسناد جعلی، دروغپردازیهای رسانهای و نسبتدادن مکاتب و مکاتبات ساختگی به حکومت اسلامی افغانستان محدود شده است؛ اقداماتی که نه تأثیر سیاسی داشت و نه توانست تغییری، حتی در معادلات کاذب خودشان، ایجاد کند.
با این حال، اگر عقبنشینی و تغییر سیاست مبارزهای صالح و حلقههای دور و برش بهگونهٔ دقیق و عمیق بررسی شود، روشن میگردد که این تغییر جهت، بیش از هر چیز ناشی از قطع حمایتهای بیرونی و به فراموشی سپردهشدن این چهره از سوی غرب و شرق است. شبکهٔ صالح از یکسو به دلیل کمبود همکاری در داخل کشور و از سوی دیگر، به سبب ناکامی در اثرگذاری اسناد جعلی بر اهداف مورد نظر، به بنبست رسیده است. اکنون تأکید او بر پرهیز از درگیریهای حاشیهای، بیش از آنکه نقشهای تازه باشد، نشانهٔ درماندگی جریانی است که حتی در مدیریت اختلافات و تنشهای درونی خود نیز ناتوان مانده است.
آنچه امروز از روند سبز و رهبری آن مشاهده میشود، نه آغاز یک تحول واقعی، بلکه مرحلهای از عقبنشینی و فروکاستن انتظارات است. تغییر آدرسها، تعدیل ادبیات و توصیه به تمرکز بر «اهداف اساسی»، همگی بیانگر این واقعیتاند که این جریان، قدرت اثرگذاری، انسجام تشکیلاتی و ظرفیت تغییر را از دست داده است. روند سبز که زمانی داعیهٔ یک شبکهٔ استخباراتی خطرناک را داشت، اکنون درگیر حاشیهها، اختلافات داخلی و امیدهای کمرنگ برای بقا در فضای مجازی است؛ امیدهایی که نشانی از تغییر واقعی در آنها دیده نمیشود.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.
