پاکستان سال‌هاست که تلاش می‌کند تا برای ناکامی‌های امنیتی خود به دنبال عوامل خارجی باشد و مسئولیت سیاست‌های اشتباه خود را به گردن دیگران بیندازد، اما حقیقت چیز دیگری است. در واقع، پاکستان در منطقه کشوری است که هر آسیبی به همسایگانش برسد، ریشه‌ی آن آسیب به نوعی به پاکستان بازمی‌گردد. در آنجا گروه‌های مسلح غیرمسئول آموزش می‌بینند که کمپ‌های آموزشی آنها از چشم هیچ‌کس پنهان نیست؛ به همان عناصر آموزش‌دیده از بازار دره آدم‌خیل هر نوع سلاحی داده می‌شود و با همان سلاح حوادث ناگواری در منطقه رخ می‌دهد. یکی از آن گروه‌هایی که از بازار دره آدم‌خیل سلاح به دست می‌آورد، گروه داعش است که آسیب آن به افغانستان و دیگر کشورهای منطقه می‌رسد.
حقیقت این است که دستیابی به سلاح در پاکستان هیچ کار دشواری نیست، به ویژه با وجود بازارهایی مانند دره آدم‌خیل، جایی که سلاح‌ها به صورت آزاد ساخته و فروخته می‌شوند؛ در آنجا نه کنترلی وجود دارد و نه نظارت قوی؛ بنابراین طبیعی است که هر نوع گروهی، چه تی‌تی‌پی باشد، چه بلوچ‌های جدایی‌طلب و چه گروه‌های دیگر، به راحتی به سلاح دسترسی پیدا می‌کنند. پس مقصر دانستن همسایگان برای این مشکل هیچ منطقی ندارد، زیرا خود منبع، تولید و توزیع سلاح در داخل همین کشور جریان دارد.
پاکستان همیشه ادعا کرده است که گویا سلاح‌های آمریکایی باقی‌مانده در افغانستان به دست گروه‌های مسلح افتاده و علیه آنها استفاده می‌شود، اما این ادعاها واقعی نیستند، بلکه جنبه سیاسی دارند. به گفته شاهدان عینی که مشاهدات خود را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته‌اند، می‌گویند تنها چند هفته پیش در بازار دره آدم‌خیل در نزدیکی پیشاور هزاران قبضه سلاح آمریکایی برای فروش به نمایش گذاشته شده بود و بدون اینکه هویت خریدار پرسیده شود، سلاح‌ها به آنها فروخته می‌شد. اگر سلاح‌های آمریکایی در آنجا وجود دارد، منبع دستیابی به آنها از خارج نیست، بلکه در داخل خاک پاکستان است. گروه‌های مخالف پاکستان نیز به راحتی می‌توانند نیازهای خود را از بازار سیاه داخلی تأمین کنند، بنابراین نیازی به خارج نمی‌ماند.
این نکته را نیز نباید فراموش کرد که پاکستان خود از مدت‌ها قبل سیاست پرورش، آموزش و استفاده از گروه‌های مسلح را در پیش گرفته است؛ وقتی کشوری برای اهداف استراتژیک از نیروهای مسلح غیرمسئول استفاده می‌کند، انتظار اینکه این نیروها همیشه تحت کنترل بمانند، یک خیال خطرناک است. امروز وضعیت امنیتی که در پاکستان مشاهده می‌شود، نتیجه توطئه‌های خارجی نیست، بلکه نتیجه طبیعی اشتباهات گذشته رژیم نظامی است. پاکستان باید ریشه مشکل خود را به درستی بشناسد؛ کنترل ضعیف، بازارهای سلاح در داخل کشور و پرورش گروه‌های مسلح، ریشه‌های شناخته‌شده این مشکل هستند. تا زمانی که این مشکلات اساسی حل نشود، متهم کردن کشورهای خارجی تنها تلاشی برای پنهان کردن حقیقت خواهد بود.
آمریکا تسلیحات خطرناک و تهدیدکننده را در افغانستان رها نکرده است، بلکه قبل از سقوط جمهوریت، تسلیحات مهم را همگی از طریق پاکستان به پایگاه‌های منطقه‌ای منتقل کرده و یا آنها را تخریب کرده است. اگر واقعاً به این وسعت سلاح از افغانستان به پاکستان سرازیر شده بود، پس چرا نهادهای امنیتی پاکستان تاکنون نمی‌توانند هیچ مدرک معتبر و قابل قبولی ارائه دهند؟ برعکس، در صدها مورد از قاچاق سلاح و مهمات خطرناک که از این کشور به سمت افغانستان منتقل می‌شد، جلوگیری شده است که این خود به وضوح ثابت می‌کند جریان اصلی سلاح از کدام سو جاری است.
سلاح‌های دره‌ای که نسخه‌های کپی شده‌ای از سلاح‌های پیشرفته آمریکایی، روسی و سایر کشورها هستند، در پاکستان به صورت داخلی، ارزان و به آسانی قابل دستیابی می‌باشند. فردی که نیازهای خود را در کنار خانه، ارزان و بدون هیچ زحمتی به دست می‌آورد، چه نیازی می‌بیند که از مسافت‌های دور و اساساً از مناطق دور از دسترس برای به دست آوردن سلاح تلاش کند؟ آیا این خارج از عقل و منطق نیست؟
ادعاهای بین کشورها نباید بر اساس شایعات، بلکه باید بر اساس شواهد و دلایل دقیق استوار باشد. سایت‌ها و رسانه‌های بین‌المللی مانند الجزیره، عرب نیوز، مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها و کانال‌های معتبر مختلف یوتیوب بارها و بارها گزارش‌هایی با شواهد دقیق درباره بازار دره آدم‌خیل منتشر کرده‌اند؛ این صنعت از گذشته توسط مردم همین منطقه ایجاد شده و نسل به نسل منتقل شده است، هزاران نفر در آن مشغول به کار هستند. بنابراین، این فعالیت‌ها پنهان و نامشخص نیستند و اکنون آسیب این منافع به خود پاکستان می‌رسد؛ پس منفعت و ضرر پاکستان، خودش است و تهدید آن نیز خارجی نیست، بلکه داخلی است.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.
