طبق گزارش الجزیره، به گفته عباس عراقچی، ایران از بیست سال پیش سناریوهای یک جنگ بزرگ احتمالی را با دقت بررسی کرده است تا ساختار دفاعیای ایجاد کند که حتی پس از حملات شدید به پایتخت، توانایی ادامه نبرد را از دست ندهد.
عراقچی در پیامی در تاریخ اول مارچ اعلام کرد که تهران تجربیات جنگهای گذشته آمریکا را به طور عمیق مطالعه کرده است. به گفته او، هدف از این مطالعات ایجاد نظامی بوده است که اگر تأسیسات مهم، قوماندانان ارشد و حتی قوماندانی مرکزی از بین بروند، باز هم به جنگ ادامه دهد و آسیبهای احتمالی باعث توقف آن نشود.
بر اساس این گزارش، در مرکز رویکرد دفاعی ایران، یک نظریه نظامی قرار دارد که «دفاع موزاییکی غیرمتمرکز» نامیده میشود. این ایده بر این اصل استوار است که در یک جنگ احتمالی ممکن است ساختارهای مرکزی کشور آسیب جدی ببینند، اما به دلیل توزیع نظام دفاعی، نبرد در بخشهای مختلف ادامه خواهد یافت.
این نظریه تا حد زیادی با ساختار نظامی سپاه پاسداران مرتبط است و محمدعلی جعفری، قوماندان پیشین این نیرو، در دوران قوماندانی خود (۲۰۰۷–۲۰۱۹) آن را توسعه داده است. طبق این استراتژی، نیروهای دفاعی به واحدهای منطقهای و نیمهمستقل تقسیم میشوند تا تمام قدرت تنها به یک قوماندانی مرکزی محدود نماند.
در این ساختار، سپاه، بسیج، واحدهای اردو، نیروهای موشکی، نیروهای دریایی و ساختارهای قوماندانی محلی، همگی بخشی از یک سیستم دفاعی گسترده و توزیعشده محسوب میشوند.
هدف این سیستم آن است که اگر بخشی از شبکه دفاعی از بین برود، بخشهای دیگر به فعالیت خود ادامه دهند.
بر اساس همین رویکرد، اگر رهبران ارشد کشته شوند، سلسلهمراتب قوماندانی فرو نمیپاشد و اگر ارتباطات مخابراتی قطع شود، واحدهای منطقهای میتوانند به طور مستقل درباره جنگ تصمیمگیری کرده و به عملیات ادامه دهند. طبق گزارش، متفکران نظامی ایران باور دارند که چنین ساختار دفاعیِ توزیعیافتهای، تضمین مهمی برای بقای نظام در شرایط جنگ طولانیمدت است.
