چند روز قبل، تعدادی از چهرههای مخالف حکومت افغانستان بار دیگر گردهم آمده و با ایجاد ائتلافی جدید سعی بر حل اختلافات داخلیشان نمودند؛ اختلافاتی که بعد از این ائتلاف نهتنها حل نشد، بلکه بیش از پیش گسترش یافته است.
در پایان نشست، رهبران خودخوانده احزاب و دیگر چهرههای بدنام، اعلامیهای صادر نمودند و همهشان به تأیید آن در آخر اعلامیه امضا کردند. اما مواد داخل این اعلامیه چه بود و آیا این اعلامیه منفعتی برای مردم افغانستان داشت یا همانند همیشه، تنها دربرگیرنده منافع شخصی خودشان بود؟ پرسشهایی که در ادامه این یادداشت به پاسخ آنها خواهیم پرداخت.
مواد مذکور در اعلامیه این ائتلاف:
۱. پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی: این چهرههای بدنام تاریخ معاصر افغانستان، در حالی از استقلال و تمامیت ارضی حرف میزنند که در زمان جمهوریت فروپاشیده، حالآنکه متشکل از همین چهرهها بود، افغانستان به مدت بیستسال در اشغال مستقیم آمریکا قرار داشت و علاوه بر آن دیگر کشورهای منطقه و جهان نیز در تکتک تصمیمات حیاتی این کشور نقش فعال داشتند.
به تعبیری دیگر، مردم رنجدیده افغانستان در زمان حاکمیت این افراد فاسد، نهتنها از استقلال به معنای واقعی آن برخوردار نبودند، بلکه برای بهدستآوردن آن سالیان متمادی علیه این اجیران بیگانهپرست مبارزه نمودند.
۲. جلوگیری از تبدیلشدن افغانستان به میدان رقابتهای بیگانگان: یکی دیگر از مواد این اعلامیه، جلوگیری از تبدیلشدن افغانستان به میدان رقابتهای بیگانگان بود. به راستی چطور این افراد چنین خواستههایی را به زبان میآورند و در پشت چنین شعارهایی پنهان میشوند، در حالیکه افغانستان در زمان جمهوریت پیشین، نه به عنوان یک کشور بلکه به عنوان میدان زورکشی کشورهای دیگر تبدیل شده بود.
رقابتهای سیاسی کشورهای بیگانه در افغانستان تنها یک جنبه این کشمکشها بود. افغانستان در زمان حاکمیت این افراد در حدی بیصاحب شده بود که کشورهای دیگر حتی بمبهای خود را نیز در این سرزمین امتحان میکردند، مانند امتحان «مادر بمبها» توسط آمریکا.
۳. احقاق حقوق بشری: شعار دفاع از حقوق بشر از دیرزمانی به این سو، همچون ابزاری برای تحقق اهداف سیاسی استفاده میشود. بدنامان فراری جمهوریت نیز به تاسی از بادارانشان از این شعار به عنوان یک ابزار استفاده نموده و در هر مجلس و نشستی حرف از تلاش برای احقاق حقوق بشر در افغانستان میزنند.
این در حالی است که کارنامه هر یک از این چهرهها در زمان جمهوریت بیستساله و بالخصوص در برهه تاریک جنگهای داخلی، مملو است از قتل و خونریزی افراد بیگناهی که خونشان به ناحق ریخته شده است، از جمله دوستم که فرد شماره یک جنایت بیمثال دشت لیلی در تاریخ معاصر افغانستان شمرده میشود.
۴. جلوگیری از غصب ملکیتها و کوچ اجباری: یکی دیگر از خواستههای این افراد در اعلامیه ائتلاف جدیدشان پایاندهی حکومت افغانستان به غصب ملکیتها و کوچ اجباری مردم بود؛ خواستهای که در قدم اول مردم را به یاد خصلت جداناپذیر این افراد میاندازد، همانهایی که از قدرت و زور خود برای غصب جایدادهای ملکی و دولتی تمام استفاده را بردهاند. بعد از فرارشان، هزاران جریب زمین غصبشده بر جای ماند.
زمینهایی که حکومت جدید در راستای بازپسگیری آنها جدیت تمام خود را به خرج داده و در نتیجه هزاران جریب آن را از نزد غاصبین مسترد کرده است. ناگفته نماند که در این میان، آمار زمینهایی که توسط جنگسالاران غصب شده بود و چه بسا شهرکهای رهایشی ساخته بودند نیز به مراتب بالا است.
۵. جلوگیری از فروش منابع طبیعی بدون نظارت مردمی: جلوگیری از فروش منابع افغانستان یکی دیگر از موارد مذکور در این اعلامیه است؛ همان معادن و منابعی که بدون شک نعمتهای خدادادی برای مردم افغانستان به شمار میرفت، اما توسط این افراد همانند چوب برای شعلهورشدن جنگهای حزبی و تنظیمیشان به کار گرفته شده و حجم زیادی از آن بدون اینکه حتی مردم افغانستان با خبر شوند، به یغما برده شده است.
اما اکنون جریان استخراج معادن افغانستان کاملاً تغییر کرده است. حالا معادن نه آتشگیره جنگهای داخلی، بلکه التیامبخش زخمهای کهنه و پایههای اساسی اقتصاد افغانستان را تشکیل میدهند؛ نعمتهای بزرگی که افغانستان را از وابستگی به کمکهای کشورهای دیگر بینیاز نموده و سبب حفظ استقلال آن شده است.
۶. ایجاد شفافیت در کمکهای بشردوستانه: در حالی که اعلامیه بر شفافیت در کمکهای بشردوستانه تأکید کرده است، تجربه تاریخی نشان میدهد که این افراد در زمان حضورشان در قدرت، نه تنها هیچگاه شفافیتی در توزیع کمکها رعایت نکردند، بلکه بسیاری از منابع انسانی و مالی اختصاصیافته به نیازمندان، صرف منافع شخصی و حزبی خودشان میشد.
مردم افغانستان در تمام این مدت شاهد بودند که کمکهای بینالمللی چگونه به جای رسیدن به دست محرومان، توسط جنگسالاران و مسئولان فاسد به نفع خود و شبکههایشان مصادره میگردید.
در نتیجه میتوان گفت که اعلامیه این ائتلاف نه تنها بازتابدهنده منافع واقعی مردم افغانستان نیست، بلکه بیش از همه تلاشی برای بازسازی وجهه سیاسی و مشروعیت ظاهری همین چهرههای بدنام است.
شعارهایی مانند دفاع از استقلال، حقوق بشر، شفافیت و حفظ منابع ملی، در عمل تجربهای تاریخی و کارنامه این افراد را نشان میدهد که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و هدفی جز پوشاندن فساد و ناکامیهای گذشته ندارد.
بنابراین، این اعلامیه نه امیدبخش مردم، بلکه یادآور همان سیاستهای شکستخورده و منافع شخصی است که طی دههها رنج و خسارت برای افغانستان به همراه داشته است.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.
