وضعیت جاری میان افغانستان و پاکستان نشان میدهد که قواعد ژئوپولیتیکی به صورت کامل دیگرگون شده است. در گذشته جغرافیای پاکستان به منظور اعمال فشار بر افغانستان مورد استفاده قرار میگرفت؛ اما اکنون وزن جغرافیایی و سیاسی افغانستان به گونۀ تغییر کرده، که بخش عمدهای از کنترول به دست افغانستان افتاده و حیلههای پیشین پاکستان کارایی خود را از دست داده است. زمانی که افغانستان صرفاً در امتداد خط مرزی نقش دفاعی داشت، پایان یافته است؛ اکنون جهت افغان برای وارد کردن پاسخ کوبنده از تمامی راههای ممکن بهره میگیرد.
از درگیریها در امتداد خط فرضی گرفته تا حملات طیارههای بیسرنشین و سایبری، این همه آغاز عملیاتهای تلافیجویانه بود؛ عملیات میتواند وارد مرحلهای گردد که اسلامآباد پیامدهای سنگین آن را برآورد نکرده باشد. دود باروت از خط فرضی دیورند گذشته و تا لاهور و راولپندی، به امنترین ساختمانهای جنرالان رسیده و این را آشکار ساخته است که افغانستان دیگر زیر تأثیر سیاست کهنه و تکراری پاکستان قرار ندارد.
حملات طیارههای بیسرنشین و سایبری نشاندهندۀ آن است که حکومت افغانستان با شیوههای نوین و پیشرفته جنگ آشنایی دارد و در این عرصه طی چهار سال گذشته پیشرفت چشمگیری کرده است. با هر حمله افغانستان، غرور اردوی پاکستان ویران میشود و همین هراس در چشمان جنرالان پاکستانی میتوان مشاهده کرد؛ زیرا آنان دریافتهاند که با نیرویی مواجهاند که نه شکست را میپذیرد و نه عقبنشینی را میشناسد. این تحول جغرافیایی در جنگ پیامدهای خطرناکی در پی دارد، زیرا سریعترین و خونینترین مسیر برای فروپاشی پاکستان پنداشته میشود.
عملیاتهای تلافیجویانۀ افغانستان در برابر پاکستان، جنرالان پاکستانی را دچار اضطراب ساخته و هر روز به آنان گوشزد میکند که باید صد بار در پالیسیهای خود بازنگری نمایند. پاکستان باید درک کند که افغانستان دیگر آن کشور ناتوان گذشته نیست که تنها نظارهگر کشتهشدن مردم خود در حملات راکتی طیارههای جنگی پاکستان بود؛ بلکه اکنون این توانایی را دارد که پاسخ کوبندهتر و دندان شکن بدهد.
در صورتی که رفتار نادرست، تجاوز و وضعیت جاری پاکستان ادامه یابد، حکومت افغانستان به گزینههای غیرمتعارف روی خواهد آورد و برای عملیساختن آن اقدام خواهد کرد؛ گزینههایی که میتواند جهت و نقشۀ پاکستانی را تغییر دهد. اگر تجاوز پاکستان تداوم پیدا کند، دامنه جنگ گستردهتر خواهد شد و از سلاحهایی استفاده خواهد گردید که پاکستان در پیشگیری آن ناتوان خواهد بود. اقتصاد و امنیت پاکستان به گونهای آسیب خواهد دید که ترمیم سریع آن ناممکن خواهد شد. در داخل پاکستان نیز شکافهای سیاسی و چالشهای امنیتی همزمان با این جنگ گسترش خواهد یافت.
هراسی که اکنون در دل حلقۀ خاص اردوی پاکستان راه یافته، بجا است؛ زیرا آنان میدانند که اگر افغانان تصمیم به انتقام بگیرند، جلوگیری از آن ممکن نخواهد بود. ارادۀ انتقامگیری افغانها پیامد طبیعی اشتباهات و تجاوزات جند دهۀ گذشته است که اسلامآباد در قبال افغانستان انجام داده است. افغانستان دیگر ابزار دست هیچکس نیست و تحریک بیمورد آن بازی با مرگ است.
اگر پاکستان به اقدامات خصمانۀ خود پایان ندهد، گامهای آیندۀ افغانستان آغاز فصل فروپاشی پاکستان خواهد بود. این تهدیدی است که عملیشدن آن بیش از هر زمان دیگر نزدیک شده است. اگر افغانستان تمامی ظرفیت سیاسی، نظامی و تخنیکی خود را به کار گیرد، آشوبهایی فراتر از محاسبه در پاکستان پدید خواهد آمد. تجاوز بر افغانستان، این کشور را در سرنوشت خود به سوی آن روز سیاه نزدیکتر میسازد؛ روزی که روزی که پیشبینی آن سالها پیش صورت گرفته بود.
