پس از انفجاری که در یکی از رستورانتهای منطقهٔ شهرنو کابل رخ داد، گروهی به نام «آزادی»، اعلامیهای منتشر کرد که محتوای آن از نگاه زبان، معنا و جهتگیری سیاسی، شباهت آشکار و قابل ملاحظه با مواضع پاکستان داشت. این گروه نیابتی، درست همانند اسلامآباد، ادعا کرده است که حکومت افغانستان نه توانایی تأمین امنیت را دارد و نه ارادهٔ لازم برای آن، کشور به لانهی «گروههای مسلح نامسؤول» بدل شده است. این ادعا، سالهاست از سوی پاکستان تکرار میشود، اما اکنون برخی گروههای مخالف حکومت افغانستان نیز آن را دنبال میکنند.
سؤال این است که اگر واقعاً افغانستان منبع اصلی ناامنی در منطقه است، چرا ارقام امنیتی، رویدادهای میدانی و شواهد منطقهای تصویر کاملاً متفاوتی را نشان میدهند؟
با کنار گذاشتن اعلامیههای احساسی و بررسی مسئله بر اساس دادهها و واقعیتهای عینی، واقعیتها چهرهٔ دیگری را آشکار میسازد. تنها در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ میلادی، پاکستان شاهد افزایش کمسابقهٔ حملات خونین مسلح بوده است. پیامد این صدها حمله، کشته و زخمیشدن هزاران نظامی و نیروهای وابسته به رژیم نظامی این کشور بوده است. بیشترین آسیب پذیری متوجه ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان میباشد؛ مناطقی که بهگونهٔ مستقیم زیر کنترول نهادهای امنیتی پاکستان قرار دارند.
این واقعیتها به روشنی ادعای صدور نا امنی از افغانستان را رد میکند. مهمتر این که خود دولت پاکستان در موارد متعددی از بازداشت رهبران گروههای مسلحی چون داعش در داخل خاک این کشور خبر داده است. اگر سرچشمهٔ ناامنی بیرون از مرزهای پاکستان میبود، این بازداشتها چگونه قابل توجیه میشد؟ چرا که مراکز و شبکههای گروههای مسلح نامسؤول، در داخل خاک پاکستان موجودیت دارند.
اعلامیهٔ گروه موسوم به آزادی و موضع رسمی پاکستان، یکدیگر را تائید میکنند؛ هر دو تلاش دارند مسئولیت ناامنی منطقه را بر افغانستان تحمیل کنند. با این حال، شواهد آماری، واقعیت جغرافیایی و سیر رویدادها چنین روایتی را تأیید نمیکند. این موضع تحلیلی نه بلکه سیاسی است؛ روایتی که به جای واقعی بودن، صرفاً تبلیغاتی است.
موضوع امنیت را نمیتوان ابزاری برای پنهانکردن ناکامیها، عقدهها و شکستهای سیاسی ساخت. امنیت یک بحث تخنیکی، مبتنی بر ارقام و شواهد عینی است. تحلیل معتبر آن است که شمار حملات، سطح تلفات، جغرافیای درگیریها و میزان کنترول واقعی دولتها را در نظر بگیرد؛ نه اینکه برای سرپوشگذاشتن بر ناکامیهای داخلی پاکستان، اعلامیههای تبلیغاتی و خیالی تولید شود.
منطقه امروز از ناامنی رنج میبرد، اما بیشتر بار آن بر دوش پاکستان است. افغانستان، مانند هر کشور دیگر، از امنیت مطلق برخوردار نیست؛ با این حال، معرفی آن به عنوان «لانهٔ گروههای مسلح نامسؤول»، مخالف با واقعیت است. این حقیقت نه با تکرار مواضع رسمی پاکستان تغییر میکند و نه با اعلامیههای تکراری گروه موسوم به آزادی.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.
