جنبش آزادیخواه بلوچها به تازگی اعلام کرده است که در بلوچستان، عملیات گستردهای را با نام «هیروف» علیه نیروهای نظامی و نهادهای امنیتی پاکستانِ مستقر در این منطقه آغاز کرده است. بشیر زیب، رهبر این جنبش، این حملات را مرحلهٔ دوم عملیات «هیروف» دانسته و از همهٔ بلوچها خواسته است تا به گفتهٔ او در «این جنگ آزادی ملی» سهم بگیرند. بر بنیاد گزارشهای رسانهای، در جریان این حملات، نیروهای پاکستانی متحمل تلفات سنگین جانی و خسارات مالی شدهاند؛ شماری از پوستهها سقوط کرده، مراکز بزرگ نظامی در محاصره قرار گرفته و وضعیت اضطراری اعلام شده است.
سؤال اساسی این است که بلوچها چرا علیه نیروهای پاکستانیِ مستقر در آنجا میجنگند و روایت اردو و دولت پاکستان از این جنگ چیست؟ جواب این سؤال و حقیقت مسئله را میتوان به روشنی در شواهد موجود یافت. مقاومت بلوچها نتیجهی سیاستهای اردو و دولت پاکستان، جبر تاریخی، محرومیت سیاسی، استثمار اقتصادی و عملیاتهای نظامیِ پیوسته است. این جنگ نه وارداتی است و نه به اشارهٔ کشور دیگری آغاز شده؛ بلکه کارکردها و عملکردهای رژیم پاکستان است که زمینهٔ به پاخیزی جوانان برای جنگ از میان بلوچها فراهم کرده است. اردوی پاکستان طی دها سال، سرکوب و ظلم را علیه بلوچها به راه انداخته است؛ صدها هزار جوان، بزرگان قومی، زنان و نوجوانان را کشته، دهها هزار تن را ناپدید ساخته و هزاران نفر دیگر را بدون اتهام مشخص و بدون تعیین مدت حبس، در زندانها زیر شکنجه نگه داشته است؛ روزها و شبهای دشوار و طاقتفرسا را سپری میکنند.
اردو و دولت پاکستان بلوچها را از حقوق اساسی زندگی محروم کردهاند؛ منابع طبیعی گستردهٔ آنان را غارت نموده و آنان را از کار، آموزش، خدمات صحی و تقریباً از همه چیز محروم ساختهاند. هزاران سرباز را در این منطقه مستقر کردهاند که هر روز غیرنظامیان را میکشند، خانهها را ویران میکنند، پول و زیورآلات قیمتی مردم را میربایند و زندگی روزمرهٔ آنان را به تلخی کشانده. این وضعیت نه مربوط به یک هفته، یک ماه یا یک سال، بلکه روندی است که از دها سال بدینسو ادامه داشته است. بلوچهایی که امروز میجنگند، در واقع در برابر همین ظلمها و جنایات ایستادهاند و از جان، مال، خانهها، منابع، حیثیت و ناموس خود دفاع میکنند.
این اولین بار نیست، اردوی پاکستان پیشتر با بنگالیها نیز همینگونه رفتار کردند و اکنون نیز، به جز برخی اقوام خاص، با دیگر اقوام و جوامع همان وضعیت را دنبال میکنند. بنگلادش در نتیجهٔ همین جنایتات رژیم نظامی پاکستان به استقلال دست یافت. بنگالیها برای دفاع از جان، مال و عزت خود جنگیدند و قربانیهای بزرگی میدادند، نه برای کشور یا ملت دیگری. با اینکه در آن زمان اردو و دولت پاکستان آنان را متهم میکردند که گویا برای دیگر کشورها میجنگند، اما سرانجام نتیجه آشکار شد، بنگالیها استقلال خود را به دست آوردند، دولت خویش را تشکیل دادند، نه بخشی از کشور دیگری شدند و نه آن ادعا ثابت شد که گویا برای بیگانگان میجنگیدند. با این همه، رژیم و اردوی پاکستان از آن عبرت نگرفتند و همان سرکوب و خشونت را اینبار علیه اقوام دیگر، خصوصأً با بلوچها ادامه دادند. یا باید حقوق اساسی آنان را بدهند، یا این وضعیت تا زمانی ادامه خواهد یافت که بلوچها نیز، همانند بنگالیها، امنیت جان، عزت، سر و ناموس خود را تضمین کنند.
از جانب دیگر، رژیم پاکستان میکوشد این جنگ را پروژهای خارجی جلوه دهد. آنان ادعا میکنند که خشونتهای جاری در بلوچستان از سوی افغانستان سازماندهی و حمایت میشود؛ گاهی این اتهام را متوجه هند میسازند و گاهی ایران را متهم میکنند. اما این روایت نادرست و دور از حقیقت است. بلوچها برای سرزمین، هویت و حقوق اساسی خود میجنگند و این مبارزه انعکاس آشکار بحرانهای داخلی پاکستان است. از همین رو، پیوند دادن نام افغانستان با این جنگ، تعبیری ساختگی و مصنوعی است که جز پنهان ساختن مشکل اصلی، هدف دیگری ندارد. این تعبیر یک تلاش و تهمت بی اساس است که پاکستان توسط آن ناکامیهای سیاسی و نظامی خود را به دوش دیگران میاندازد. بر بنیاد معلومات تازه، رهبر و رهبری اصلی بلوچها خود در بلوچستان حضور دارند و از همانجا روند جنگ را از نزدیک مدیریت و سازماندهی میکنند. نام بردن از افغانستان صرفاً برای اعمال فشار سیاسی و پیشبرد کمپاینهای تبلیغاتی صورت میگیرد.
اردو و رژیم پاکستان این تبلیغات را برای منحرف ساختن و مغشوش کردن افکار عمومی و نیز پنهان نمودن ناکامیهای خود به راه میاندازند؛ اما مردم پاکستان، سیاستمداران و جامعهٔ جهانی باید این واقعیتها را با چشمان باز ببینند و بپذیرند. در این میان، نه باید تقصیر را به افغانستان نسبت داد و نه به طرف خارجی دیگر؛ بلکه لازم است به خطاها، مظالم و جنایتهای خود توجه کنند.
توجه: نوشته ها، مقالات و نظریات منتشر شده از صدای هندوکش تنها بیانگر نظر نویسندگان است، موافقت صدای هندوکش برایشان شرط نیست.
